

medium Vlamingen in de Wereld
publicatie 2012
INTERVIEW
Dominique Labordery
Dialoog tussen vorm en materiaal
“Materialen vertellen in mijn wereld hun eigen verhaal. En dat verhaal deel ik met wie mijn juwelen draagt en koestert. Er wordt nooit zomaar een materiaal gebruikt. Ik wil dat men even stilstaat als men een juweel draagt, een moment van bezinning als het ware.” Sieraden zijn voor ontwerpster Dominique Labordery meer dan een stuk metaal dat je aan je vinger schuift of rond je hals draagt. Geïnspireerd door het alledaagse verbindt ze de kracht van het materiaal met de vorm. Haar vaardigheid en een zekere extravagantie zijn bijzonder opvallend. Volume en textuur smelten via een evenwichtige pas de deux samen tot unieke handgemaakte sieraden. Een straffe madam met veel prik.
Platina
Dominique Labordery is Mechelse van afkomst en geboren in 1962. Ze studeerde aan Sint-Lucas Antwerpen en verhuisde in 1989 naar Duitsland, waar ze in Düsseldorf actief is als kunstenaar en ontwerper van hedendaagse sieraden. Haar juwelen vragen om beweging, analyse en reflectie. Ze worden steeds weer ontdekt. “Mijn doel is het verbinden van grafische vormen, duidelijke structuren en een beperkt kleurpalet.” Dominiques aparte vormgeving is de vrucht van nauwkeurig vakmanschap, het gebruik van traditionele technieken en een mix van materialen. Platina is één van haar lievelingsmaterialen en tevens het meest waardevolle van alle metalen. In 2009 won ze de Platinum Innovation Award. Platina is een metaal dat koud noch warm is en toch toont Dominique het van haar meest emotionele kant: “Ik hou van de omgang met het materiaal. Uit een stroom van ideeën volgt een lijn, die uitgroeit tot een juweel. De ring Platinum Groove, het winnende ontwerp, combineert met zijn vierkante en ronde deel respectievelijk de menselijke ratio en het gevoel voor emotie.”
Het elegante samenspel toont een minimalistisch en hedendaags totaal, terwijl het sculpturale een spannende dimensie aan midden- en ringvinger toevoegt. “De pasvorm van zowel vierkant als cirkel laat toe de ring te dragen volgens de veranderende smaak van de drager. Beweging is een aspect wat vaker terug komt in Dominques werk, net zoals haar sculpturale vormen die een genuanceerde wereld van ruimte, licht en schaduw onthullen. Dominiques liefde voor muziek en de indrukken van vele reizen stromen doorheen de aderen van haar stukken. Haar creaties zijn meer dan objecten, ze bezitten een ziel en dat stralen ze uit. Ze hebben iets visionairs.
Eingedeutsched
Dominique is een landverhuizer, al was ze helemaal niet zinnens om dit te blijven. Ze ontdekte echter zoals velen de rekbaarheid van de tijd in het buitenland. Terwijl haar zus en broers onder de Mechelse kathedraal bleven hangen, ligt Dominiques grens ver buiten het erf. “Ik volgde mijn echtgenoot naar Duitsland, toen hij werkend voor een Duitse firma in Brussel, gevraagd werd om op de hoofdzetel in Keulen aan de slag te gaan. Voor een jaar of twee zagen we dat wel zitten, maar we zijn gebleven. Ons huwelijk werd bespoedigd, want destijds mocht je maar zes maanden zonder job en ongetrouwd in het buitenland verblijven. Aanvankelijk reisden we vaak op en neer naar Vlaanderen, maar dat verwaterde. De moeilijkste periode is wanneer contacten verslappen en je in je nieuwe land nog geen volwaardige kennissenkring hebt weten opbouwen. Het was ook een periode waarin er nog een hele kolonie Belgische militairen in Duitsland gestationeerd was. Niet dat we deze specifiek opzochten, want we dompelden ons onder in de lokale cultuur en samenleving.”
“Ik vond het vooral een spannende episode. Ik was twintig toen we verhuisden en velen van mijn vrienden zeiden ‘O, toch niet naar Duitsland? Kies dan toch voor een sexy locatie als Parijs?’ Vandaag is dat al anders natuurlijk, maar toen riep Duitsland nog een wrang gevoel op. Vraagt men mij of ik ooit nog voorgoed terugkeer, dan weet ik het niet. Ik woon al 23 jaar, mijn volledige volwassen leven, in Duitsland. Ik ben zoals men zegt al wat eingedeutsched, want ik heb al wat Duitse trekjes. Logisch natuurlijk als je hier al zo lang woont. Een goed teken ook, want mocht je alles missen, dan zou de heimwee overheersen. Ik ben blij dat ik de voordelen van beide kanten heb. Enerzijds de fascinatie om in het buitenland te wonen en dat land van binnenuit te leren kennen en anderzijds de unieke blik op je land van herkomst.”
Stoute schoenen
“Ik was helemaal niet zo bereisd, sprak de taal niet, volgde ook geen lessen, maar leerde Duits al doende. Stap per stap snoof ik de sfeer op in de stad en zocht mijn weg. Een plan had ik niet echt, ik volgde gewoon mijn buikgevoel. Ik nam de tram, stapte aan een willekeurige halte uit en trok op verkenning. Op één van die tochten zag ik een mooie galerie met antieke juwelen, trok mijn stoute schoenen aan en vroeg of ze een extra paar handen konden gebruiken. Blijkbaar was ik een geschenk uit de hemel. Dat ik geen Duits sprak, was geen belet. Via de galerie legde ik een aantal connecties, maar leerde ik vooral de Duitse taal. Na verloop van tijd werd de drang echter zo groot om eigen werk te maken, dat ik me daarop concentreerde.”
“Ik had mijn vak nooit uitgevoerd. Het was alsof ik de luwte moest opzoeken om mijn leven een nieuwe wending te geven. Mijn vroegste inspiratie was mijn overgrootvader, een kunstschilder die me fascineerde met zijn schilderijen en sculpturen. Van hem heb ik mijn drang om te creëren. Waarom ik later aan Sint-Lucas net de juwelenrichting insloeg, weet ik niet, maar kunst nestelde zich diep in mij. Door technische bijscholing, deelnames aan wedstrijden en tentoonstellingen ontwikkelde ik mijn persoonlijke loopbaan. Toch verliep het allemaal vrij toevallig. Soms denk ik dat iets ons dirigeert. Ook in mijn werk voelt het soms zo aan, dat ik dingen doe, zonder eigenlijk goed te weten waarom. Sommige dingen zijn niet uit te leggen, maar zie je of voel je wel…”
Drijfveer
“Qua inspiratie ga in de eerste plaats op zoek naar mezelf. Het zijn emoties, muziek, vormen, materialen, alledaagse dingen die begeesteren en blijven hangen. Het is niet altijd even gemakkelijk, maar ik heb wel een zekere discipline en tracht mezelf op één ontwerp of project te concentreren. Het is een nooit afgesloten proces en een onverklaarbare drijfveer om nieuwe vormen of technieken te ontdekken en uit te proberen. Ik doe alles zelf zodat ik het voltooiingsproces volledig onder controle heb. Ik maak de dingen die ik wil maken en laat zo goed als geen compromissen toe. Mijn juwelen moeten wel draagbaar zijn. Niet iedereen zal elk van mijn ontwerpen mooi vinden, laat staan dragen. Maar liefhebbers dragen mijn werk zeer bewust en met eine selbstvertändlichkeit. Er is doorgaans een intense verbinding tussen mijn werk en de mensen die mijn juwelen kopen en dragen. Als drager een bepaalde relatie met het juweel hebben, is wel noodzakelijk. En natuurlijk is het plezant als men oprechte interesse toont voor je werk… vooral omdat je dan voelt dat je op dezelfde golflengte zit. Zeker de meer extravagante stukken komen toch terecht bij mensen met wie ik een gevoel deel. Dat juweel en drager zich vinden, dat een creatie met liefde gedragen wordt… ja, dat maakt me gelukkig. Daar word ik stil van.”
“Vele van mijn ringen zijn erg aanwezig, niet alleen vormelijk, maar ook qua gewicht. Ik hou wel van driedimensionale vormen. Op het eerste zicht is mijn werk grafisch en streng maar wie nauwkeurig kijkt, ontdekt de nuances van ruimte, licht en schaduw. De lichtinval en de draagomstandigheden hebben een subtiele uitwerking op het minimale kleurgebruik. First snow last year is een grote ring, die enerzijds dominant is, maar op een bepaalde manier ook gereserveerd en geheimzinnig. De verschillende agaten in combinatie met het gepatineerde zilver bieden een fraaie schakering. In de zon is er de schittering, in de schaduw veel minder. Deze fijnzinnige transformatie boeit me.”
A winter journey
Dominique staat niet half, maar vol in het leven, gepassioneerd en gedreven, getalenteerd en eigenzinnig. “Schep ik op als ik zeg dat ik van mijn eigen ontwerpen geniet? Sommige stukken kan ik amper verkopen. Het is steeds weer een kind, een wereld die je loslaat. Maar net zoals het leven evolueert het creatieproces en ontwerp ik vandaag anders dan vijf jaar geleden. Er is wel een verband, want zoals je het leven beleeft, ontwikkel je jezelf. Persoonlijk leven en werk zijn in die zin elkaars spiegelbeeld. Waar ik vroeger meer draagbare stukken maakte, zoek ik nu meer het monumentale. Wat zou dat over mij zeggen?”
“Een thema dat me vaak bezighoudt is de wisselwerking tussen persoonlijke en nationale identiteit. Ik heb het gevoel dat we in een globale wereld waar meer en meer grenzen verdwijnen nieuwe antwoorden moeten zoeken om tot een individuele balans te komen. Wie aan de hedendaagse samenleving wil deelnemen, moet zich voortdurend aanpassen, flexibel zijn en open voor diverse culturele stromingen. Tegelijkertijd wordt voor onze identiteit ook onze directe en persoonlijke omgeving belangrijk. Ik probeer in mijn werk het overbodige weg te laten en me op het wezenlijke te concentreren. Anno 2010 is er onvoldoende tijd en ruimte voor gevoel. Maar het licht en de kleuren van de winter inspireren me op deze reis naar mezelf, noem het a winter journey…

